ایران کد کالاها و خدمات
عناصر شناخت کالا و خدمات ایرانکد چارچوبهایی برای توصیف کالاها در سطح لازم از جزئیات ارائه میدهد. کدملی مهمترین و پررنگترین نماد و مؤلفه قابل نماش ایرانکد است. ایرانکد با کمک کد ملی کالا و خدمات، وسیلهای برای شناسایی و ارتباط بین بنگاهها در تسهیل فرآیندهای زنجیره تأمین کالاها و خدمات کشور فراهم میکند.
کد ملی کالا کد ملی کالا یک کد ۱۶ رقمی است که به صورت منحصر بفرد به هر قلم کالای موجود در زنجیره تأمین اختصاص مییابد و میتوان آن را در قالب بارکد روی کالا درج نمود. این کد، وسیلهای برای شناسایی منحصر به فرد اقلام است.
کد ملی کالا دارای سه جزء اصلی است: ۷ رقم ابتدایی آن کلاسکد است که منطبق بر ساختار ملی طبقهبندی کالا است. این بخش از کد صرفنظر از عرضهکننده کالا برای کالاهای مشابه یکسان است. به عنوان مثال، ٢۵١٢١١١ کد هفت رقمی انبردستی است و این کد برای تمامی انبردستیها یکسان است. ۵ رقم میانی بیانگر کد عرضهکننده است که توسط مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات و یا از طریق شرکتهای همکار به عرضهکننده ارائه میشود. ۴ رقم انتهایی، سریال یک قلم کالای منحصر بفرد را مشخص میکند که بر اساس معیارهای عرضهکننده مربوطه تعیین میشود. مشخصات فنی عرضهکنندگان برای محصولات خود مشخصات و ویژگیهای فنی بسیاری دارند که تمایل دارند آنها را اطلاعرسانی کنند. چرا که این اطلاعات علاوه بر ایجاد امکان جستجوی دقیقتر برای مشتریان میتواند ابزاری در راستای معرفی تمایز در محصول باشد. ارائه این ویژگیهای فنی میتواند توسط الگوی مورد نظر عرضهکننده صورت گیرد اما در یک فضای رقابتی برای امکان مقایسه بهتر محصولات، مطلوب است که این ویژگیها به طور کامل و در قالب مشخص برای هر قلم یا گروه کالا ارائه گردد. از آنجا که این ویژگیها و چگونگی ارزشدهی آنها برای گروههای مختلف کالایی متفاوت است و ایرانکد نیز به دنبال ارائه یک بیان مشترک از این ویژگیها است، این امکان تحت عنوان “مشخصات فنی” در قالبساختار عنصر – ارزش در ایرانکد فراهم شده است. مشخصات فنی یک قلم کالا، همان فیلدها و پارامترهای معرف ویژگی های فنی محصول هستند و مقدار، دامنه و حدود ارزشهای فنی و ویژگیهای آن کالا را ارائه میدهد. بنابراین اطلاعات حاصل از مشخصات فنی، تخصصیتر از اطلاعات مبنای ارائه شده در الگوی وصف هستند. مثال: نام کالا: آب میوه سیب استریل پاکتی ۲٠٠ سی سی شرکت A کد ملی: ٠٠٠٣ ***** ٠١۶٠٣٣٠
|
ارزش
|
عنصر
|
|
۳۵x۲۵x۱۵ cm
|
ابعاد بسته بندی
|
|
۱۲ عدد
|
تعداد در هر کارتن
|
|
۲۸۰ cc
|
حجم خالص
|
|
منظم
|
شکل بسته بندی
|
|
۴۰۰ g
|
وزن واحد
|
نام کالا: روغن موتور ۴٠ SAE با حجم یک کوارت ظرف فلزی شرکت A کد ملی: ٠٠٠۵ ***** ٠٨١۴٣٠٠
|
ارزش
|
عنصر
|
|
TBR cSt
|
گرانروی در ۴۰ درجه
|
|
۱۷.۵ cSt
|
گرانروی در ۱۰۰ درجه
|
|
۱۲۵
|
شاخص گرانروی (حداقل)
|
|
۰.۸۹۰ g/ml
|
چگالی در ۱۵ درجه
|
|
۲۲۵°C
|
نقطه اشتعال (حداقل)
|
|
-۲۴°C
|
نقطه ریزش (حداکثر)
|
|
۹.۵ mg KOH/gr
|
قلیائیت کل
|
الگوی وصف ترتیب قرار گرفتن اجزای نام کالا در کنار هم باید بر اساس یک مبنای مشخص باشد و این مبنا همان الگوی وصف یا الگوی نام گذاری کالاست. جهت حفظ یکنواختی در نامگذاری اقلام، برای هر نام پایه تکمیلی یک ترتیب ذکر مشخصات طراحی میشود. این ترتیب الگوی وصف نامیده میشود. مراجع تولیدکننده هنگام نامگذاری کالاها، از الگوهای وصف ایرانکد تبعیت میکنند. این کار سبب حفظ یکنواختی در نامگذاریها خواهد شد. تمام کالاهای یک عرضهکننده که نام پایه تکمیلی آنها یکسان است باید براساس یک الگوی وصف مشابه نامگذاری شوند. الگوی وصف دارای یک ساختار عنصر- ارزش است. برای مثال نام پایه تکمیلی و الگوی وصف یک نوع روغن به صورت زیر است:
| عناصر الگوی وصف | |||||
| ارزش | نام | نوع | کیفیت | حجم | نام تجاری |
| ۱ | روغن موتور | بنزینی چهارفصل ویژه | W5025 | 4 لیتری ظرف فلزی | A |
| 2 | روغن موتور | مونوگرید | ۴۰SAE | 4 لیتری ظرف پلاستیکی | A |
| نام مصوب |
| روغن موتور بنزینی چهار فصل ویژهW ۵٠٢۵ با حجم چهار لیتر ظرف فلزی (A ) |
| روغن موتور بنزینی چهار فصل ویژه ۴٠SAE با حجم چهار لیتر ظرف پلاستیکی (A ) |
نام پایه تکمیلی نامی است که مشخصات گروهی از اقلام را با توجه به سطوح ساختار طبقهبندی در برگرفته و بر اساس آن میتوان به نام قلم کالا دست یافت. در واقع، نام پایه تکمیلی گرهای اطلاعاتی است که به ساختار طبقهبندی اتصال یافته و مفهوم گروه اقلام را منعکس مینماید. یک نام پایه تکمیلی میتواند دارای تنوع اقلام بسیاری باشد که همه آنها تحت یک کلیدکد قرار میگیرند. استفاده از نام پایه تکمیلی به عنوان یک کلیدکد مدیریتی برای دستهبندی اقلام سازمانها، دستهبندی و آمارگیری از کالاها و قطعات را در سطح گروه کالاها امکانپذیر نموده و یکی از ابزارهای مهم در مدیریتهای درون سازمانی کالاها به شمار میآید. شمارهای که به یک نام پایه تکمیلی تخصیص یافته کلیدکد نامیده میشود و کاربران با استفاده از آن چمیتوانند تنوع اقلام در ساختار طبقهبندی را استخراج نمایند. در واقع کلیدکد، کدی است که به یک طیف کالایی قرار گرفته در یک سطح غیر قابل توسعه از ساختار طبقهبندی تخصیص مییابد. در مورد کالاها، تنوع اقلام شامل مجموعه کالاهایی است که دارای یک کلیدکد یا نام پایه تکمیلی یکسان هستند و از لحاظ ماهیتی در یک موقعیت از ساختار طبقهبندی جای میگیرند اما برای کاربردهای متفاوت با ویژگیهای متفاوتی هستند و هریک کاربرد خاصی دارد. در مورد قطعات نیز تنوع اقلام، مجموعهای از قطعات مرکب یا منفرد تشکیل دهنده یک قطعه تعریف شده در ساختار طبقه بندی هستند. جزئیات فنی اقلام قرار گرفته در این گروه برای شناخت بهتر درمشخصات فنیو کاتالوگ الکترونیکی ظاهر میشود. نرمافزاری است که به هر قلم کالا یک کد منحصر بفرد ١۶ رقمی تخصیص داده و اطلاعات پایه و مشخصات فنی آن کالا را با کد مذکور متناظر مینماید. طراحی و توسعه نرمافزار تولید کد ملی، به نحوی انجام شده است که آموزش نحوه استفاده از آن جهت واگذاری به شرکتها و خودکارسازی عملیات کدینگ به سادگی امکانپذیر است. ترتیب قرار گرفتن اجزای نام کالا در کنار هم باید بر اساس یک مبنای مشخص باشد و این مبنا همان الگوی وصف یا الگوی نام گذاری کالاست. جهت حفظ یکنواختی در نامگذاری اقلام، برای هر نام پایه تکمیلی یک ترتیب ذکر مشخصات طراحی میشود. این ترتیب الگوی وصف نامیده میشود.
| ton | h | min | s | lit | ml | cc | lb | kg | علامت |
| تن | ساعت | دقیقه | ثانیه | لیتر | میلی لیتر | سیسی | پوند | کیلوگرم | مفهوم |
| g | mg | in | km | m | dm | cm | mm | علامت |
| گرم | میلیگرم | اینچ | کیلومتر | متر | دسیمتر | سانتیمتر | میلیمتر | مفهوم |
ابزارها ابزارهای ایرانکد نرمافزارهایی هستند که امکان استفاده مؤثر از ایرانکد و قابلیتهای آن را تسهیل میکنند. هر یک از ابزارها امکان برقراری ارتباط و تبادل اطلاعات را با پایگاه داده مرکزی و نرمافزار اصلی ایرانکد فراهم میکند. یکی از این ابزارها امکان ثبت اطلاعات در پایگاه دادههای مرکزی ایرانکد را برای کاربران واجد شرایط این کار که دفاتر نمایندگی مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران هستند، فراهم میکند، این ابزار بسته شماره یک نام دارد. دو ابزار دیگر هم امکان استفاده از اطلاعات موجود در پایگاه دادههای ایرانکد را فراهم میکنند که یکی برای تمام کاربران و از طریق اینترنت اطلاعرسانی میکند که پورتال ایرانکد نام دارد و دیگری تنها برای کاربرانی که مشترک اطلاعاتی این نرمافزار شدهاند اطلاعات درخواستی آن مشترک اطلاعاتی را بهروشهای مختلف ارسال میکند. این ابزار، سیستم مشترکین اطلاعاتی نام دارد. ابزاری هم برای مدیریت اطلاعات کالاها در بنگاهها بر پایه نظام کدگذاری ایرانکد وجود دارد که قابلیت استفاده در بخشهای مختلف بنگاهها را داراست. این ابزار نیز بسته شماره دو نام دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از ابزارها بر روی نام آنها کلیک نمایید.
خط نماد مجموعهاى از خطوط موازى یا میلهاى با عرض متفاوت است که تحت الگوریتمى خاص معنا دارند. خطوط معمولاً به رنگ سیاه و بر روى زمینه سفید رنگ هستنند که پهنا و شماره هر خط حاوى پیامى خاص براى دستگاه پویشگر (مفسر خط نماد) است. رقمى که توسط خط نماد تولید میشود یک محصول خاص را مشخص مىکند. به بارکد نمایشدهنده کدملی شناسه ملی اطلاق میشود. این شناسه به عنوان نماد شناسایی بر روی کالاها یا مدارک و مستندات مربوط به آنها درج میگردد. بنابراین در کلیه مراحل عرضه یک کالا به بازار شامل تولید در کارخانه، حمل به انبار، انبارش، توزیع به محلهای فروش و فروش به مشتری، شناسایی کالا بر اساس شناسه ملی انجام میشود. برای ایجاد تسهیل در برقراری جریان هماهنگ کالا و اطلاعات، شناسههای ملی بر اساس استاندارد ١٢٨ به خطنماد (بارکد) تبدیل شده و بر روی کالاها نصب میشوند تا با استفاده از دستگاههای پویشگر متصل به رایانه نیز قابل خواندن باشند.




